autor: Bartosz ‘Kastor Krieg’ Chilicki
redakcja: Katarzyna ‘Pani_Ka’ Banach
Podręcznik prezentujący Niezwyciężonych jest kolejnym z serii dodatków opisujących wampirze Przymierza. Zgodnie z danymi umieszczonymi na rewersie okładki, dawać ma szczegółowy wgląd w szlachetną społeczność Niezwyciężonych, oraz w sposoby jakimi radzi sobie ona z rządzeniem miastami Spokrewnionych. Spodziewać się można także detali z życia Invictus, tytulatury, nowych linii krwi, rodzin ghuli, Dyscyplin i innych.
Wydawniczo i edytorsko podręcznik stoi na najwyższym poziomie. Twarda, solidna okładka, zdolna niechybnie ochronić książkę przed większością tarapatów, w jakie może wpaść podczas użytkowania, ozdobiona jest nienajlepszą technicznie, aczkolwiek z pewnością dochowującą klimatu, ilustracją. Trzyma go również krótkie opowiadanie wprowadzające, wydrukowane w odcieniach bladego burgundu na kremowym czerpanym papierze. Czcionka koloru papieru sprawia, że całość jest nieco nieczytelna, jako całość forma ta dobrze jednak współgra z grubością kart i tematyką tekstu. Reszta podręcznika złożona jest czytelnie i wygodnie, w odcieniach szarości, z dobrym liternictwem i ilustracjami rozmieszczonymi niemal zawsze adekwatnie do treści sąsiadujących z nimi akapitów. Choć podręcznik pozbawiony jest indeksu, jego układ, mimo dość sporej objętości tekstu (ok. 230 stron), jest klarowny i nie utrudnia docierania do pożądanych informacji.
Invictus nazywani Pierwszym Stanem, są odbierani w bardzo zróżnicowany sposób przez pozostałych członków wampirzej społeczności. Dla neonatów są zasuszonymi trupami udzielnych panów, roszczącychi sobie pretensje do bycia jedynymi władcami miast. Są dla nich nienasyconą, chciwą klasą rządzącą. Kpiną z własnej godności. Szaleńcami na poważnie żądającymi, by nazywać każdego z nich Księciem, Regentem, panem i władcą. Dopiero później, w dalszej części swego Requiem, Spokrewnieni orientują się w bezmiarze potęgi Pierwszego Stanu. Wychodzą na jaw, lub pojawiają się choćby w plotkach i domysłach, sekretne wpływy, olbrzymie zasoby i niewiarygodne dokonania. Okazuje się, że wszystko, czego dotykają się Invictus, dotyczy właśnie potęgi i władzy; że cedują ją wzajem na siebie, tworząc dynastyczne rody pomnażające dobra i wpływy, podczas gdy kolejni starsi pogrążają się w torporze; że są faktycznymi władcami nocnych miast, panami wszystkich ludzi i Spokrewnionych, nigdy nie pokonanymi. Są Niezwyciężeni.
Wprowadzenie do podręcznika zawiera ogólne omówienie jego zawartości oraz kilka słów o Niezwyciężonych jako takich; dodatkowo kładzie nacisk na niekanoniczność zawartego w książce materiału, co - jak w przypadku większości podręczników nowego Świata Mroku - daje graczom i Narratorom poczucie dużej swobody w interpretowaniu i wcielaniu go w tok sesji i kronik. Jest w nim również zamieszczone kilka przydatnych odniesień zarówno do Maskarady jak i feudalizmu, widzianych z perspektywy Niezwyciężonych, a także dość obszerny leksykon charakterystycznych dla tego Przymierza pojęć i wyrażeń.
Rozdział pierwszy, Historia Niezwyciężonych, zawiera liczne, alternatywne wobec siebie, mity założycielskie Pierwszego Stanu. W większości są dobrymi źródłami do plotek i przechwałek dla starszyzny Niezwyciężonych; mogą posłużyć również jako motywy, na których zdolny Narrator będzie w stanie osnuć całą kronikę.
Rozdział drugi, Nieżycie wsród Niezwyciężonych, opisuje drobiazgowo struktury społeczności Pierwszego Stanu. Przede wszystkim błyszczy tutaj rozdział o etykiecie i zwyczajach. Bardzo szczegółowo przedstawiona jest tu unikalna dla Przymierza tytulatura, tak hierarchiczna, jak i funkcyjna. Normy zwyczajowe, formy odnoszenia się do siebie wzajemnie - to wszystko, o ile zostanie zręcznie przeszczepione na grunt rodzimego języka graczy, może wydatnie wzbogacić sesje, w których uczestniczą postaci Niezwyciężonych. Wyłożono także system przysług, uznania dla honoru i reputacji, a nawet egzekwowania zemsty. Wszystkie te detale, a także wiele innych, jak obowiązek, posłuszeństwo czy kary, składają się na przytłaczająco złożoną całość, jaką jest Przymierze Niezwyciężonych. Takie właśnie wrażenie moim zdaniem Przymierze to powinno sprawiać - largesse et grandeur.
W dalszej części rozdziału następuje szeroki opis dynastycznych Domów, podobnych choćby temu, jaki funkcjonował w obu częściach Underworld. Wymienione są podstawowe zasady ich działania, opisane zostają wariacje na ich temat oraz potencjalne zagrożenia dla takich mikrospołeczności. Na koniec tej części rozdziału, pokrótce opisanych jest kilka unikalnych Domów. Są interesujące i mogą stanowić dobrą inspirację, lub zostać wykorzystanymi bezpośrednio, nawet pomimo mocnego osadzenia kilku z nich w tle kulturowym przewidzianej odgórnie lokacji.
Ciąg dalszy rozdziału drugiego traktuje o domenach i trudnościach związanych z zarządzaniem nimi, takich jak naruszenia Maskarady. Mówi również nieco o pozycji Niezwyciężonego Księcia, sporo o nie-życiu? na jego dworze, rozrywkach i panujących tam zwyczajach.
Rozdział trzeci, Niezwyciężeni w Dans Macabre, rozpoczyna się omówieniem powodów, dla których Pierwszy Stan wybiera te, a nie inne osoby do Przemiany, ukazuje także ile wysiłku włożyć musi Niezwyciężony, by dokonać tego aktu legalnie i zgodnie z wolą Księcia. Ta część omawia również okres „dzieciństwa” wśród Niezwyciężonych i rytuał jego zakończenia, oraz sposoby dołączenia ich do dojrzałych członków społeczeństwa Spokrewnionych. Dalej znajduje się opis sytemu Gildii, czyli grup wampirów wyspecjalizowanych w danej dziedzinie sztuki lub rzemiosła - przykładowo oratorów lub hodowców Trzód. Rozdział zamyka opis relacji z innymi Przymierzami oraz grupami istot nadnaturalnych, sposobów pozyskiwania i wykorzystywania Atutów jako źródeł władzy, a także metody uprawiania polityki przez Niezwyciężonych.
Rozdział czwarty, Frakcje i linie krwii, jest wypełniony w całości przez opisy pięciu frakcji Niezwyciężonych, dwóch rodzin ghuli, oraz sześciu linii krwi. Wszystkie z konceptów są interesujące, niektóre być może nazbyt unikalne lub doprecyzowane, by być całkowicie uniwersalnymi, tym niemniej podtrzymują wcześniej wprowadzony nastrój Przymierza i doń pasują.
Rozdział piąty, Przysięgi Krwi i Dyscypliny, zawiera opisy niemal tuzina Przysiąg Krwi, będących podstawą hierarchii Przymierza. Są to mistyczne sposoby na zagwarantowanie posłuszeństwa i lojalności zaprzysiężonych, wywołujące szerokie spektrum efektów w razie złamania ustanowionego w nich warunku. Dalej przedstawiono Atuty powiązane z Domami oraz nowe Dyscypliny i Devotions.
W Dodatku zamieszczono szczegółowe opisy kilkunastu przydatnych, choć dość sztampowych NPCów, odzwierciedlających jednak większość stereotypowych Niezwyciężonych.
Ogółem, podręcznik wyróżnia się szczególnie w opisach społecznych aspektów funkcjonowania w obrębie Przymierza. Będzie wyjątkowo przydatny dla tych, którzy interakcję pomiędzy postaciami i NPCami stawiają wysoko w hierarchii ważności na sesji, mogąc ją niesamowicie wzbogacić. Jest dobrze i sprawnie napisany, czyta się go z przyjemnością, zwłaszcza fragmenty dotyczące polityki i sposobów prowadzenia interesów. Przy końcu lektury podręcznika ma się jednak wrażenie przesytu ilością frakcji z rozdziału czwartego czy NPCów z Dodatku. Ponieważ jednak są to dane dodatkowe, wyraźnie nie uszczuplające podręcznika o inne fragmenty, a będące jedynie pełnym wykorzystaniem nadesłanych do zredagowania materiałów, nie sposób mieć tego wydawcy za złe. Podręcznikowi brakuje nieco jakiegoś dodatkowego błysku lub drygu, wywołującego nieprzerwany tok inspiracji u czytającego, co pozwoliłoby na wystawienie oceny maksymalnej, jednak nawet mimo tego - Invictus jest więcej niż dobrym dodatkiem.
Artykuł powstał pierwotnie na potrzeby serwisu Poltergeist.